Khám phá thiết bị thoát khói tự động thế hệ mới tối ưu vận hành

Những công trình hiện đại đòi hỏi hệ thống an toàn chủ động, phản ứng nhanh và vận hành bền bỉ trước mọi tình huống cháy nổ. Công nghệ ngày nay cho phép thiết bị làm việc thông minh hơn, mạnh mẽ hơn và ổn định hơn dưới cường độ cao. Trong xu hướng đó, thế hệ thiết bị thoát khói tự động mới mang đến bước tiến rõ rệt về hiệu suất và độ tin cậ

Khái niệm thiết bị thoát khói tự động

Thiết bị thoát khói tự động là hạng mục bắt buộc trong hệ thống an toàn cháy theo QCVN 06 và các tiêu chuẩn TCVN hiện hành, được thiết kế để chủ động mở đường thoát khói khi xảy ra sự cố. Theo quy chuẩn, thiết bị này phải đảm bảo khả năng kích hoạt tự động, vận hành ổn định khi nhiệt độ và áp suất tăng đột ngột, đồng thời duy trì thời gian mở đủ lâu để hỗ trợ thoát nạn và chữa cháy.

Cơ chế hoạt động vận hành theo chuỗi: cảm biến phát hiện khói – trung tâm báo cháy xử lý tín hiệu – cơ cấu chấp hành (piston điện, mô-tơ, bản lề điện) thực hiện mở cửa hoặc cửa trời. Quy trình khép kín này giúp thiết bị phản ứng trong vài giây, không phụ thuộc vào thao tác thủ công, hạn chế tối đa rủi ro do chậm trễ.

Hệ thoát khói tự động quyết định khả năng thoát nạn vì nó tạo lớp “hành lang an toàn” trong những phút đầu đám cháy. Khi khói được đẩy lên cao hoặc thoát ra ngoài, tầm nhìn của người di chuyển được giữ lại, nồng độ khí độc giảm nhanh, lực lượng cứu hộ dễ dàng tiếp cận. Ngược lại, nếu khói tích tụ, người trong công trình có thể bị mất phương hướng chỉ trong 2–3 phút – nguyên nhân chính dẫn đến thương vong trong đa số vụ cháy.

Hệ thống thành phần cốt lõi của thiết bị thoát khói tự động

Cảm biến phát hiện nhiệt – khói (Ion, quang học, gia tăng nhiệt)

Bộ cảm biến là tầng đầu tiên quyết định tốc độ phản ứng của thiết bị thoát khói tự động. Cảm biến ion hóa nhận biết các hạt khói siêu nhỏ, cảm biến quang học phát hiện khói mù dày hơn, trong khi cảm biến gia tăng nhiệt phản hồi theo mức tăng đột ngột của nhiệt độ. Khi phối hợp, chúng tạo thành mạng cảnh báo đa lớp, hạn chế tối đa tình trạng kích hoạt muộn – yếu tố nguy hiểm nhất trong các đám cháy kín.

Bộ điều khiển trung tâm vận hành theo thuật toán an toàn

Bộ điều khiển là “bộ não” duy trì tính chính xác của toàn hệ thống. Khi nhận tín hiệu từ cảm biến, nó lập tức xử lý dữ liệu và kích hoạt kịch bản thoát khói được lập trình sẵn: mở cửa trời, kích hoạt quạt đẩy, đồng bộ với hệ PCCC. Logic tự động hóa giúp hệ thống phản ứng theo đúng chuẩn an toàn, loại bỏ độ trễ do thao tác thủ công, đồng thời cho phép kết nối với BMS để giám sát theo thời gian thực.

Cơ cấu mở: Motor – tay đòn – piston điện PCCC

Cơ cấu chấp hành là phần chuyển đổi tín hiệu điện thành chuyển động thực tế. Motor truyền lực ổn định cho các hệ cửa, tay đòn hỗ trợ mở theo góc lớn và duy trì độ bền kết cấu, trong khi piston điện PCCC cho lực đẩy mạnh và tốc độ mở nhanh trong môi trường khẩn cấp. Sự kết hợp này bảo đảm cửa thoát khói mở đúng lực – đúng thời điểm, giữ lối thoát khí luôn thông suốt ngay cả khi điều kiện nhiệt – khói thay đổi nhanh.

Cách thiết bị thoát khói tự động vận hành

Bước 1: Cảm biến xác định dấu hiệu cháy
Hệ thống cảm biến nhiệt, cảm biến khói hoặc cảm biến CO hoạt động liên tục trong trạng thái giám sát. Khi phát hiện mức nhiệt tăng bất thường hoặc mật độ khói vượt ngưỡng, cảm biến lập tức ghi nhận sự cố. Đây là tín hiệu đầu tiên kích hoạt chuỗi vận hành của thiết bị thoát khói tự động, đảm bảo không có độ trễ trong phản ứng.

Bước 2: Truyền tín hiệu về trung tâm PCCC
Ngay sau khi cảm biến phát hiện cháy, dữ liệu được gửi về tủ điều khiển PCCC của công trình. Trung tâm này xử lý thông tin, phân loại mức độ nguy hiểm và đưa ra lệnh kích hoạt phù hợp. Cơ chế tự động hóa giúp loại bỏ rủi ro sai sót do con người, rút ngắn thời gian phản hồi xuống mức tối thiểu.

Bước 3: Kích hoạt cơ cấu mở, quạt hoặc damper
Trung tâm PCCC truyền lệnh đến các cơ cấu vận hành như cửa thoát khói, cửa mái, quạt tăng áp, quạt hút hoặc damper chống cháy. Tùy cấu hình công trình, thiết bị thoát khói tự động có thể mở cửa trời, chạy quạt công suất lớn hoặc điều hướng luồng khí nhằm tạo dòng lưu thông mạnh mẽ.

Bước 4: Hình thành luồng thoát khói theo phương đứng hoặc ngang
Khói nóng được dẫn ra ngoài thông qua các trục đứng (shaft) hoặc đường ống ngang. Luồng khí được kiểm soát để tránh lan sang khu vực an toàn, giữ áp suất ổn định và giảm mật độ khói trong vùng cháy.

Bước 5: Giảm tụ khí nóng, rút khí độc và mở lối thoát hiểm
Khi khói và khí độc được hút ra, nhiệt tích tụ giảm dần, tạo không gian quan sát tốt hơn cho lực lượng cứu hộ. Đồng thời, hành lang thoát nạn đủ tầm nhìn – đủ oxy, giúp cư dân di chuyển nhanh hơn và an toàn hơn. Đây chính là mục tiêu cốt lõi của thiết bị thoát khói tự động trong mọi công trình.

Top 5 công nghệ thiết bị thoát khói tự động được ưa chuộng năm 2025

Việc đảm bảo an toàn cháy nổ trong các công trình hiện đại ngày càng được chú trọng. Thiết bị thoát khói tự động đóng vai trò chủ chốt trong việc giảm thiểu rủi ro, bảo vệ con người và tài sản. Năm 2025, một số công nghệ nổi bật đã trở thành lựa chọn hàng đầu nhờ khả năng vận hành tối ưu, tích hợp thông minh và tính an toàn cao.

Thiết bị thoát khói mở mái (Skylight Smoke Vent)

Thiết bị mở mái là giải pháp quen thuộc trong các công trình lớn như trung tâm thương mại, nhà xưởng hay tòa nhà cao tầng. Cấu trúc mở trực tiếp ra mái giúp khói và khí nóng thoát nhanh, giảm áp lực nhiệt trong tòa nhà. Sản phẩm thường tích hợp cảm biến nhiệt và khói, tự động kích hoạt khi phát hiện dấu hiệu cháy, đảm bảo thoát khói hiệu quả mà không cần thao tác thủ công.

Cửa thoát khói áp mái dạng bản lề và dạng lật

Cửa thoát khói áp mái hiện đại được thiết kế theo hai dạng chính: bản lề mở lên trên hoặc lật nghiêng. Cả hai đều ưu tiên khả năng chịu nhiệt cao và mở nhanh chóng để dẫn khói ra ngoài. Điểm nổi bật của công nghệ này là tích hợp mạch điều khiển thông minh, có thể đồng bộ với hệ thống báo cháy trung tâm, đảm bảo tự động hóa toàn diện.

Hệ thống damper thoát khói tự động

Damper tự động là van điều tiết luồng khí, kiểm soát việc thoát khói và ngăn lan truyền lửa. Khi cháy xảy ra, damper đóng hoặc mở tùy theo áp suất và nhiệt độ, phối hợp với hệ thống thông gió để duy trì luồng không khí an toàn. Đây là giải pháp hiệu quả cho các công trình nhiều tầng, vừa giảm thiểu nguy cơ ngạt khói, vừa bảo vệ cấu kiện chịu lực.

Hệ cửa mở bằng piston điện PCCC

So với các giải pháp truyền thống, hệ cửa mở bằng piston điện PCCC mang lại nhiều ưu điểm vượt trội.

• Lực đẩy tiêu chuẩn: Được tính toán để mở nhanh dù chịu sức ép nhiệt lớn, đảm bảo khói thoát kịp thời.
• Khả năng chống cháy: Vật liệu chịu nhiệt và cấu trúc kín khí giúp giảm nguy cơ cháy lan vào khu vực khác.
• Mạch fail-safe khi mất điện: Hệ thống piston vẫn tự động mở nhờ cơ chế dự phòng, đảm bảo an toàn liên tục ngay cả khi mất điện. Điểm này thường bị đối thủ ít phân tích sâu nhưng lại là yếu tố quyết định trong thực tế vận hành.

Quạt tăng áp & quạt hút khói tự động

Quạt tăng áp và quạt hút khói là giải pháp bổ sung quan trọng, đặc biệt cho các hành lang, cầu thang thoát nạn. Quạt tăng áp tạo áp suất dương, ngăn khói tràn vào lối thoát hiểm, trong khi quạt hút khói loại bỏ khói ra ngoài nhanh chóng. Hệ thống này được lập trình tự động, phối hợp cùng các cảm biến nhiệt và khói để đảm bảo vận hành liên tục và an toàn.

Để được tư vấn giải pháp phù hợp và nhận hỗ trợ kỹ thuật chi tiết, hãy liên hệ PISTON ĐIỆN VIAMX qua hotline 0925 05 8886. Chúng tôi sẵn sàng đồng hành trong mọi dự án của bạn.